کریم میمنتنژاد، سه شنبه دوم تیرماه در مراسم روضههای طوبی با بیان اینکه بازار تبریز بیش از ۳۰۰ سال شاهد برگزاری آیینهای عزاداری مردم این شهر بوده است، افزود: بخشی از کالبد معماری بازار تبریز بهطور ویژه برای برگزاری مراسم عزاداری امام حسین (ع) طراحی شده است. راسته صادقیه و تیمچه مظفریه از جمله فضاهایی هستند که در گذشته برای استقرار دستههای عزاداری پیشبینی شده بودند تا صدای دستههای حسینی با یکدیگر تداخل نداشته باشد.
وی یکی دیگر از سنتهای مهم بازار تبریز را مسیر حرکت دستههای عزاداری دانست و گفت: این آیین پیش از انقلاب در دو بخش برگزار میشد، اما امروزه بخشی از آن تغییر کرده و برخی سنتها دیگر اجرا نمیشوند.
این پژوهشگر تاریخی با اشاره به سنت «ردیفخوانی» در عزاداریهای تبریز اظهار کرد: امروزه تعداد اندکی از افراد با این شیوه آشنایی دارند. ردیفخوانی نیازمند تسلط بر اشعار و وقایع دهه محرم و همچنین آشنایی با اصول موسیقایی خاص تبریز است.
وی ادامه داد: در طول سالها، بخشی از مسیر حرکت سوگواران در بازار تبریز تغییر کرده و حتی پوشش زنجیرزنان نیز نسبت به گذشته دستخوش تحول شده است.
میمنتنژاد با اشاره به تحولات دوره معاصر گفت: با پایان دوره قاجار و استقرار حکومت پهلوی، بسیاری از آیینها و رسوم عزاداری یا دچار تغییر شدند و یا بهتدریج از بین رفتند. از جمله اینکه در گذشته بانوان نیز در برخی مراسمهای عزاداری بازار حضور داشتند، اما در دوره رضاشاه برگزاری عزاداریها محدود و در مقاطعی ممنوع شد و بعدها نیز امکان حضور دستههای عزاداری در بازار فراهم نبود.
وی همچنین به برخی سنتهای فراموششده عاشورایی اشاره کرد و افزود: امروزه پس از اقامه نماز ظهر عاشورا، فضای شهر عمدتاً به سکوت میگذرد، در حالی که در گذشته پس از نماز ظهر، هر محله و هیئت در نقاط مختلف شهر و مساجد به مدت چند دقیقه به عزاداری میپرداختند. این مراسم از بعدازظهر عاشورا آغاز میشد و تا اذان مغرب و گاه حتی پس از آن ادامه داشت.
این پژوهشگر در بخش دیگری از سخنان خود به پیشینه «موکب تبریز» اشاره کرد و گفت: موکب تبریز در سال ۱۳۳۰ تأسیس شد و «روضه طوبی» از جمله برنامههایی است که از آن دوران تاکنون باقی مانده است. موکب تبریز در آن زمان نوعی نوآوری در برگزاری مراسم مذهبی محسوب میشد و برنامههای آن در مسجد قیزیلی، مسجد بادکوبهای دارایی و دیگر مکانها برگزار میشد.
وی افزود: این مراسمها هر صبح جمعه برگزار میشد و در ماه مبارک رمضان نیز پیش از زمان افطار، برنامههای مذهبی و روضهخوانی در قالب موکب تبریز اجرا میشد.
انتهای پیام/
