صاحب‌دیوان، پایـگاه خبــری و تحلیلی تاریخ و فـرهنگ ایران

پارس وی دی اس
جمعه, 31 فروردین, 1403

کشف باستانی جدید در مسجد جامع ارومیه

باستان‌شناسان با کاوش در مسجد جامع ارومیه، سازه‌های معماری را شناسایی کردند که با این مسجد ارتباط دینی و آیینی ندارد و بیشتر سیستم انتقال و هدایت آب بوده است. کاوش در این مسجد همچنان ادامه دارد تا به ابهام‌ها و تردیدهای بیشتر پاسخ داده شود.

مسجد جامع ارومیه یکی از قدیمی­‌ترین مساجد منطقۀ آذربایجان ایران است که در دوره­‌های مختلف فرهنگی بازسازی و الحاقاتی در ساختار معماری آن انجام شده و به گفته سعید ستارنژاد، سرپرست هیأت باستان‌شناسی، این مسجدـ یکی از زیباترین و شاخص‌­ترین مساجد تاریخی به شمار می‌آید.

مسجد جامع ارومیه از گذشته تا کنون درحال کاوش بوده و شواهدی از بقایای معماری دوره­‌های مختلف در آن به دست آمده است. باستان‌شناسان در کاوش جدید در این مسجد که برای تکمیل و بازنگری کاوش‌های پیشین انجام شد به بقایای معماری متعلق به سده‌­های میانی و متأخر اسلامی دست یافتند. ستارنژاد ـ سرپرست هیأت باستان‌شناسی مسجد جامع ارومیه ـ گفت: این آثار معماری با مصالح سنگ، آجر و گچ و خشت ساخته شده‌­اند، فضاها غالباً در ابعاد کوچک بوده و تمرکز عمده فضاهای معماری عموماً در جبهۀ جنوبی ساختمان مسجد است.

به گمان این باستان‌شناس، این آثار معماری در گذشته کارکرد تجاری داشته­‌اند.

باستان‌شناسان که همچنان درحال کاوش در مسجد جامع ارومیه هستند انتظار دارند با ادامه فرآیند کاوش و یافته‌های بیشتر به درک بهتر از کارکرد این معماری برسند.

بقایای معماری انتقال آب شهر ارومیه، یکی دیگر از نویافته­‌های معماری این فصل از کاوش در مسجد جامع ارومیه بود که سرپرست هیأت باستان‌شناسی این مسجد درباره آن گفت: این سازه­‌ها که با سنگ ساخته شده‌­ در سده‌­های میانی و متأخر اسلامی کارکرد انتقال و هدایت آب رودخانۀ «شهرچای» به داخل بافت ارومیه را داشته‌اند.

بررسی‌های این باستان‌شناس به این نتیجه رسیده است که این سازه‌­ها با شیب ملایم از سمت جنوب به شمال ایجاد شده‌­ و به مرور زمان با آوار پر شده‌اند.

نتایج جدید کاوش‌های اخیر حالا باستان‌شناسان را مطمئن کرده که سازه‌­های کشف‌شده در کاوش‌­های پیشین از نظر گاه‌شناختی و کارکرد به بازنگری نیاز دارد. ستارنژاد در این‌باره گفت: تاکنون نظریات مختلف دربارۀ پیشینۀ این مسجد و کارکرد اولیه آن از سوی بسیاری از پژوهشگران ارائه شده بود، اما نتایج به‌دست‌آمده از کاوش حاضر، ضمن رد نظریات پیشین، کارکرد سازه‌­های کشف‌شده را مشخص کرده است.

به تشخیص این باستان‌شناس، سازه‌­های نویافته ارتباط آیینی ـ دینی با مسجد جامع ندارد و عموماً در راستای سیستم انتقال و هدایت آب است.

سرپرست هیأت باستان‌شناسی مسجد جامع ارومیه انتظار دارد ادامه کاوش باستان­‌شناختی در روزهای آینده، در جبهه جنوب­ شرقی، نتایج بهتری درباره محوطه مسجد جامع ارائه دهد و در آن صورت درک بهتری از پیشینه مسجد جامع ارومیه می­‌توان به دست آورد.

 

ایسنا

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

یادداشت