صاحب‌دیوان، پایـگاه خبــری و تحلیلی تاریخ و فـرهنگ ایران

پارس وی دی اس
یکشنبه, 6 اسفند, 1402

فیلم| پدر عکاسی‌ نوین‌ ایران

همزمان‌ با زادروز دکتر هادی شفائیه، بنیانگذار عکاسی آکادمیک ایران

هادی شفائیه، چهره نام آشنای عکاسی، متولد ۲۳مردادماه ۱۳۰۲ شمسی در تبریز است. او به دلیل علاقه زیادی که به عکاسی داشت رشته داروسازی را رها کرد و به فراگرفتن عکاسی در فرانسه پرداخت، پس از بازگشت به ایران او یکی از مشهورترین پرتره‌نگارهای ایران در خلال دهه‌های ۴۰ و ۵۰ شمسی بود. شفائیه بنیانگذار رشته عکاسی دانشگاهی در ایران است.

هادی شفائیه، چهره نام آشنای عکاسی، متولد۲۳ مرداد ۱۳۰۲شمسی در تبریز است. پدرش شفیع، اولین داروساز تبریز بود و پدربزرگ او «حاج میرهادی» به سبک و سیاق سنتی در بازار تبریز به داروفروشی اشتغال داشت. شفائیه در ۱۰سالگی در تبریز، نخستین عکس خود را با دوربین فلزی قطع ۹در۱۲ با نگاتیو شیشه‌ای محصول کارخانه لومیر فرانسه به ثبت رساند. دوره ابتدایی و دبیرستان را در تبریز گذراند و در ۱۸ سالگی روانه تهران شد، به دلیل اینکه همه خانواده اش داروساز بودند او نیز داروسازی را در ترکیه فراگرفت اما هیچگاه این رشته را دنبال نکرد.
شفائیه در اول فروردین ۱۳۳۴شمسی روبروی تئاتر شهر تهران نبش کوچه سرحد استودیو عکاسی هادی را تاسیس کرد. جایی که برای عکاسی در آن نیاز به وقت قبلی بود و عمدا در طبقه دوم تاسیس شده بود تا مشتری های گذری وارد آنجا نشوند. نوع عکس‌های پرتره او بلافاصله زبانزد خاص و عام شد و پس از سه تا چهار سال، استودیو هادی آنقدر معروف شد که اشخاص طراز اول مملکت،هنرمندان، شاعران و نویسندگان برای گرفتن عکس به آنجا مراجعه می‌کردند.او،برای نخستین بار در ایران برای روی جلد کتاب ها عکس تهیه می‌کرد، روی جلد کتاب «گناه دریا» اثر فریدون مشیری، «چشم ها و دست ها» از نادر نادرپور و «گل مرداب» از فعالیت های هنری او در این زمینه است.
آنچه بیش از پیش نام هادی شفائیه را بر سر زبان‌ها انداخت مجموعه عکس‌های او از آثار باستانی ایران بود که به صورت نمایشگاهی باعنوان رد پای اعصار در سوییس و ایتالیا برگزار شد. عکس هایی با وضوح بالا و نورپردازی استادانه که جزئیات دقیق و واقعگرایانه‌ای از آثار فاخر تاریخ و فرهنگ ایران ارائه می داد.در سال۱۳۴۲ مجموعه تک‌چهره‌هایی از وی در مجله فتو روو پاریس به چاپ رسید و استاد نقد مدرسه عالی عکاسی پاریس, موریس برنار, بر این مجموعه مقاله‌ای نگاشت. شهرت شفائیه روز به روز درحال گسترش بود . او درخلال سالهای ۱۳۴۲ تا ۱۳۴۴ سلسله درس‌هایی با موضوع آموزش عکاسی در همکاری با تلویزیون ملی ایران ارائه داد.

 پرتره نیما یوشیج از هادی شفائیه

پس از انقلاب اسلامی در سال ۱۳۶۰ وزارت علوم از وی برای برنامه ریزی دوره کارشناسی عکاسی دعوت کرد و در طی تلاشی بی وقفه سرانجام در سال ۱۳۶۲ برنامه درس دوره کارشناسی عکاسی به تصویب شورای انقلاب فرهنگی رسید و از بهمن‌ماه همان سال در دانشکده هنرهای زیبای تهران و مجتمع دانشگاهی هنر اولین دانشجویان رشته عکاسی در طول تاریخ عکاسی ایران پس از دارالفنون بعد از گذر از کنکور به تحصیل مشغول شدند.

هادی شفائیه در سال ۱۳۶۶ درست یکسال قبل از آن که نخستین گروه از دانشجویان عکاسی فارغ التحصیل شوند از مقام مدیریت و تدریس عکاسی کناره گیری کرد.

در سال ۱۳۷۲ در مراسم برپایی پنجمین نمایشگاه سالانه عکس که در موزه هنرهای معاصر تهران برگزار گردید, شورای اجرایی لوحی را تحت عنوان (پدرعکاسی نوین ایران) را تقدیم وی کردند.

دکتر هادی شفائیه سرانجام در روز چهارشنبه ۷ شهریور ۱۳۹۷ در حالی که از بیماری جسمی رنج می‌برد, پس از سکته قلبی و مغزی در سن ۹۵ سالگی در اوهایو آمریکا چشم از دنیا فروبست.

ایرنا

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

یادداشت