صاحب‌دیوان، پایـگاه خبــری و تحلیلی تاریخ و فـرهنگ ایران

پارس وی دی اس
جمعه, 29 تیر, 1403

ملانصرالدین در زادگاهش یادبودی ندارد!

برخی از محققین ترکیه‌ای معتقدند دوران کودکی ملانصرالدین در شهرستان خوی آذربایجان‌ گذشته است و احتمالا او متولد همین شهر است.

سال گذشته «روایت ملانصرالدین» در هفدهمین کمیته بین‌دولت‌های میراث ناملموس یونسکو به نام جمهوری آذربایجان، قزاقستان، قرقیزستان، تاجیکستان، ترکیه، ترکمنستان و ازبکستان ثبت جهانی شد.

ملانصرالدین شخصیت مبهمی دارد و ملل گوناگون او را از خود می دانند و به حکایات کوتاه و خنده دارش مبتهجند. در داستان‌هایی که از او می خوانیم گاهی شخصیت عرفانی دارد و مرشد عرفانی است. روحیه هزال و شوخ طبعی دارد، گاه مضحکه عام و خاص است، گاه از نگاه حکمت آمیزش تعجب می کنیم.

محققان ترکیه زادگاه او را خوی می دانند. شهری در آذربایجان غربی…

نام اصلی اورا «نصرالدین محمود الخویی» می دانند. در خراسان تحصیل کرد و شاگرد امام فخر رازی بود. در بحبوحه حمله مغول از سوی خلیفه به آناتولی فرستاده شد. قاضی بود و حتی در دربار سلاجقه روم وزیر هم بود. در «آق شهیر» ترکیه درگذشت و آرامگاهش در همین شهر است.

این روایت، کاراکتری را می پروراند که برخلاف مرشد عرفانی است … اینکه او قاضی بوده و شاگرد یک متکلم بزرگ بوده است. هر چه بوده اینک همه دنیا با او آشنایند و حکایات او در زبان‌های مختلف ترجمه می شود و مردم با آن می‌خندند. مجسمه های او در بخارا، مسکو ،اسکی شهیر و جاهای دیگر هست ولی فکر نکنم در زادگاه او -خوی-تندیسی ازو باشد. جالب است در بیرون ایستگاه مترویی در مسکو، مجسمه او هست.

مهران معمارزاده

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

یادداشت