صاحب‌دیوان، پایـگاه خبــری و تحلیلی تاریخ و فـرهنگ ایران

پارس وی دی اس
چهارشنبه, 9 خرداد, 1403

تپه تاریخی«یالدور» مرند گرفتار بی توجهی

مانداگارنا یا همان تپه تاریخی یالدور در شهر مرند با قدمتی افزون بر ۶ هزار سال که می تواند یکی از جاذبه های تاریخی کشور و خطه آذربایجان باشد، گرفتار سال ها بی توجهی است که تداوم وضع کنونی نابودی این اثر بی مانند را به همراه خواهد داشت.

قلعه یا تپه مانداگارنا که برگرفته از نام قدیم شهر مرند است و در سیاحتنامه ها و کتب تاریخی کهن از آن به همین عنوان نام برده شده است، جزو معدود آثار و تپه های تاریخی با قدمت افزون بر ۶ هزار ساله در ایران است که متاسفانه به علت بی توجهی مردم و دستگاه های متولی امروز به مکان متروکه ای تبدیل شده است که پاتوق معتادان شده و روز به روز شرایط اسفناکی به خود می گیرد.

تاریخ‌ شناسان برجسته و مشهوری همچون هرودوت، گرنفون و بطلمیوس و باستان شناس آمریکایی ویلیامز جکسون در آثار خود چندین بار از مرند با نام مانداگارانا یاد کرده‌ و اشاراتی به وجود تپه و قلعه ای به همین نام داشته و آن را آتشکده اعلام کرده اند که در زمان ساسانیان از رونق بسیار فراوانی برخوردار بود.

در بررسی کارشناسان و باستان شناسان در سال های گذشته دو لایه خاکستری در سازه تپه دیده شده است که می‌تواند از بقایای آتش‌سوزی اشیا و سقف اتاق‌های قلعه در موقع تخریب باشد و به‌ غیر از لایه‌های خاکستری، بقیه قلعه از خاک پوشانده شده است.

قلعه مانداگارنا یکی از مهمترین، باسابقه ترین و از اسناد هویتی ایران و آذربایجان است که قدمت آن به هزاره‌ چهارم پیش از میلاد می‌ رسد و در واقع مستند محکم و نشانه‌ ای آشکار از تاریخ و فرهنگ ایران باستان است

این اثر بی مانند تاریخی در سال های گذشته به خصوص طی چهار دهه به علت رشد شهرنشینی و ساخت و سازهای مختلف، به شدت تهدید شده است و امروز محوطه تپه، تنها چند متری با منازل فاصله دارد که این موضوع نشان دهنده بی توجهی مسوولان به اهمیت تاریخی و موضوع بسیار مهم حفاظت و مراقبت از آن است که جای بسی تاسف و تامل دارد.

اکنون با وجود اینکه حصارهای دیواری در بخشی از محوطه باستانی تپه یالدور کشیده شده است، اما به دلیل اینکه این دیوارکشی ها بسیار کوتاه بوده و هیچ مانعی بر سر راه ورود اشخاص وجود ندارد، ساکنان محل، این اثر تاریخی را به محل تفریح و پاتوق معتادان و افراد بزهکار تبدیل کرده است.

مشاهدات حاکی است، به علت تعدد و فراوانی ورود و خروج معتادان به محل مزبور، محوطه تپه در پایین دست مملو از اشیا و لوازم اعتیاد از جمله ابزار آلات تزریق است که بدون کوچکترین مزاحمتی اقدام به ایجاد تجمع های مختلف استعمال مواد مخدر در این مکان کرده اند.

حال وظیفه و ماموریت فرمانداری، شهرداری، نیروی انتظامی و در راس آنها میراث فرهنگی برای حفاظت و نگهداری مناسب از محوطه تپه مانداگارنا چیست؟ برای بسیاری از اهالی محل و رسانه ها علامت پرسش بزرگی است.

وزیر میراث فرهنگی بر ساماندهی فوری تپه یالدور مرند تاکید کرد

با توجه به اهمیت تاریخی و هویتی تپه یالدور، آذر ماه امسال وزیر میراث‌ فرهنگی، صنایع‌ دستی و گردشگری بازدیدی از این اثر بی مانند داشت که در آن با ابراز تاسف از شرایط موجود، یادآور شد: نباید چنین آثاری به حال خود رها شده و هیچ برنامه و طرحی برای پاسداشت و نگهداری آنها ارایه نشود.

عزت‌الله ضرغامی بر ساماندهی فوری این تپه تاکید و اظهار کرد: این موضوع به هیچ عنوان نیازمند تزریق منابع مالی کلان ندارد و می توان با استفاده از ظرفیت ها و امکانات محلی حداقل ها را برای برون رفت از شرایط نابسامان کنونی فراهم کرد.

وی از شهرداری مرند خواست تا نسبت به دیوارکشی و ایجاد امکانات مناسب تفریحی و خروج از حالت بی رمقی کنونی اقدام کند و از نیروی انتظامی نیز خواست تا درباره ورود معتادان اقدام فوری انجام دهد.

ضرغامی کارکرد گردشگری تپه یالدور را مورد اشاره قرار داد و با بیان اینکه نباید چنین اثری دستخوش بروکراسی های زاید اداری شده و همه منتظر یکدیگر باشند تا بلکه نهادی وارد میدان شده و اقدام کند، یادآور شد: باید از این آثار تاریخی فوق العاده با ایجاد امکانات مناسب جهت جذب و جلب گردشگران داخلی و خارجی بهره مند شد.

منبع: ایرنا

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

یادداشت