سبد خرید
0
No products in the cart.

یادی از گذشته‌های دور/پیشینه تندآب در تبریز و دلیل ساخت مسیل چایکنار

آیا می دانید چرا در مرکز شهر تبریز برای عبور آب رودخانه مهرانه رود مکانی بنام میدان چایی یا همان چایکنار ساخته شده ؟
به گواهی تاریخ در بهار سال ۱۳۱۳ خورشیدی پس از بارش بارانی سهمگین ، تندآب ( سیل ) گسترده ای تبریز را فرا گرفت و نزدیک به ۱۳۰۰ خانه مسکونی را درنوردید و خسارات فراوانی بجای گذاشت.
هرچند از شمار تلفات جانی تندآب گسترده ۱۳۱۳ تبریز گزارش دقیقی بجای نمانده ، اما بعید نیست با وقوع چنین تندآب سنگینی، شماری از شهروندان تبریزی جان خود را از دست داده باشند.

در این باره ثبت شده:
تندآب پس از ویران کردن سراسر بستر خیابان پهلوی ، شروع به نابودی مغازه ها ، خانه ها و مساجد و ادارات نموده  آنچنان که تندآب سهمگین روی داده به سال ۱۳۱۳ سازه اداره بلدیه ( شهرداری ) و ساختمان های اداره نظمیه ( پلیس ) و عمارت عالی قاپو و سرای امیر و بخش هایی از بازار سرپوشیده را از بین برده  و خرابی های زیادی به بار آورد.
گفته می شود آن هنگام تمام بستر کهنشهر تبریز را آب فرا گرفته بود  و تا پاسی از شب صدای ناله های شهروندان نگون بخت در آب گرفتار مانده به گوش می رسید.
فردای آن روز سرتیپ سیف ” رییس شهربانی ” و سرلشگر محتشمی ” رییس لشگر آرتش آذربایجان ” با همیاری ۱۲۰۰ تن از نظامیان شهربانی و آرتشی به کمک مردم آسیب دیده شتافته و محاصره شوندگان در تندآب را نجات بخشیده و در اقدامی فوری با روانه داشتن تلگراف ، خواستار فرستادن آذوقه و آب آشامیدنی و پتو و پوشاک از پایتخت برای شهروندان نگون بخت تبریزی شدند.
 پس از مدتی از وقوع تندآب در بستر شهر تبریز ، روز ۱۳ مرداد ۱۳۱۳ ، بیست تن از بزرگان به نمایندگی از مردم تبریز جلسه فوری تشکیل داده و همگی این برگزیده شدگان وظیفه یافتند از ثروتمندان تبریزی اعانه و کمک مالی دریافت داشته و مابین رنج دیدگان و درماندگان پخش نمایند.
و سرانجام پس از یکسال کار و تلاش شبانه روزی برای زدودن آثار نابودی تندآب و برون راندن صخره ها ، سنگ های بزرگ و گل و لای بجای مانده و نیز با بازسازی خانه های فروریخته وبهسازی بناها و عمارت های نابودشده ، وزیر کشور آن هنگام ( میرزا محمودخان جم ) با سرکشی و بازدید میدانی ، هزینه ی قابل توجهی برای ادامه روند بازسازی ویرانی ها اختصاص داد و شهردار کهنشهر تبریز ( ارفع الملک جلیلی ) وظیفه یافته و مصمم شد تا برای پیشگیری از وقوع تندآب های سپسی در بستر شهر شهریاران ، رودخانه مهرانه رود را به نحو شایست ای بهسازی و ساماندهی کرده و با ساخت دیواره های بلند و دراز در دوسوی رودخانه هماره جاری مهرانه رود ، بستر پهن و دراز چایکنار کنونی را بسازد تا شهر تبریز و شهروندان تبریزی را از گزند وقوع تندآبهای ویرانگر در امان نگهدارد…. ( روانش شاد باد )
اینچنین شد که در قوس میانی شهر تبریز ظرف کمتر از یک سال ، میدان چایی یا همانا چایکنار و یا به عبارتی دیگر ” قوری چای ” ساخته شد و از آن روز تا هنوز و امروز.. این مسیر عبور رودخانه مهرانه رود بهنگام وقوع تندآب ، تمام آبهای سطحی شهر را می بلعد و از شهر برون می‌نماید و از وقوع تندآب های سهمگین بمانند تندآب ویرانگر ۱۳۱۳ جلوگیری می کند…

 

در ذیل این نوشتار نمایه های هرگز دیده نشده مربوط به تندآب ویرانگر ۱۳۱۳ تبریز نمایان می باشد

تبریز میدان ساعت ۱۳۱۳

تبریز ، خیابان پهلوی ( امام خمینی ) ۱۳۱۳

خیابان امام کنونی پیوستگی خیابان فردوسی ، تندآب ۱۳۱۳ تبریز

و.. تندآب خرداد ۱۳۹۵ در تبریز و مکش آب های سطحی شهر در بستر چایکناری که ۸۰ سال پیش ساخته شده …!

 

اشکان حاجی نیا / پایگاه خبری صاحب دیوان

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

توسط
تومان